|
ŻYCIE I OSIAGNIĘCIA
JANA CZOCHRALSKIEGO
Jan Czochralski żył w latach
1885-1953.Był rodowitym kcynianinem, polskim patriotą, wielkim uczonym i
wynalazcą.Bez niego nie byłoby wszystkich tych urządzeń, w sercu których
znajdująsię układy z krzemu- telewizorów, komputerów, telefonów, robotów,
kuchenekmikrofalowych. Naszą szkołę spotkał ogromny zaszczyt, gdyż od
1 IX 1999 roku nosi imię Jana
Czochralskiego.
Jan Czochralski urodził się
23 października1885r. w Kcyni. Jego ojciec był stolarzem i cenionym twórcą
stylowych mebli.Zgodnie z wolą ojca Jan miał zostać nauczycielem i uczęszczał
do seminariumnauczycielskiego w Kcyni. Do dziś nie jest pewne czy ukończył
szkołę izdał maturę.Jednak w tych latach zainteresował się chemią i wiele
sam wdomu rodzinnym eksperymentował.
W wieku 16 lat opuścił Kcynię i po
kilkuletnimpobycie w Krotoszynie, w roku 1904 znalazł się w Berlinie.  Zanim rozpoczął studia, nauczył się
teorii praktyki chemicznej w jednej z berlińskichaptek. Od 1906 pracował już
w laboratoriach niemieckich fabryk. Był początekwieku XX przemysłowcom
zależało na odkryciach technicznych,któremożna wykorzystać w produkcji.
Praca nie przeszkodziła mu w podjęciustudiów, które ukończył około
roku 1910 i odtąd używał tytułu " inżynierachemika". W roku 1910
ożenił się z berlinianką Margueritą Haase pochodzącąz rodziny
holenderskiej. Metal i metalografia stały się pasją Czochralskiego, a
jego sława powoli rosła.
W roku 1916 dokonał swojego
odkrycia,wymyślił genialny sposób hodowania dużych kryształów metali i półprzewodników.Wyprzedził
tym pomysłem całą epokę. Jego metoda dopiero w latach 50-tychznalazła
praktyczne zastosowanie, a dziś bez niej nie mogłaby się obejśćcała światowa
elektronika. Sposób otrzymywania czy raczej hodowania monokryształówokreślamy
mianem METODY CZOCHRALSKIEGO. Pierwsza wojna światowa nie przerwaładziałalności
badawczej. Przeniósł się do Frankfurtu nad Menem, gdzie wroku 1924 po
wieloletnich wysiłkach opatentował słynny bezcynowystop łożyskowy dla
kolejnictwa zwany metalem B.
Patent
zakupiły najsilniejsze gospodarczopaństwa świata: Stany Zjednoczone,
Francja i Anglia. Metal B pozwoliłna ogromne oszczędności w przemyśle
kolejowym.Czochralskiemu przyniósłsławę i pieniądze. W 1925 roku
został przewodniczącym Niemieckiego TowarzystwaMetaloznawczego.Odrzucił
propozycje pracy amerykańskiego producenta samochodówH.Forda. W roku 1929
Czochralski na zaproszenie prezydenta Mościckiegopowrócił do Polski. W tym
samym roku powierzono mu organizację InstytutuMetalurgii i Metaloznastwa
Politechniki Warszawskiej.Także w 1929 r. Czochralskiuzyskał najwyższą
godność akademicką-doktorat honorowy Politechniki Warszawskiej.Dorobek
naukowy J.Czochralskiego stanowi ponad sto publikacjii patentów.Wiele prac
znajdowało zastosowanie w polskim przemyśle. Aktywnieuczestniczył w życiu
działalności polskich towarzystw naukowych i kulturalnych.Ponieważ był
bogaty organizował wieczory literackie, fundował
stypendiaartystycze,finansował w części badania archeologów w
Biskupinie.
Po powrocie do Polski
Czochralscymieszkali w Warszawie,ale także w Kcyni przy dzisiejszej ulicy
Poznańskiej20. W okresie II wojny światowej Czochralski prowadził Zakład
Badań Materiałów wykonując zlecenia dla niemieckiej armii.Ta dzialalność
stała się podstawąoszczerstw o zdradę ojczyzny. Z powodu tych oszczerstw po
wojnie Czochralskikilka miesięcy spędził w więzieniu i do końca życia środowisko
naukowenie chciało przyjąć go do swego grona.
W 1946 roku powrócił do
Kcyni, gdziejego firma drogeryjna BION produkowała sól szybkopeklującą, lak
butelkowyi stemplowy, świece choinkowe, pastę do butów.Umarł 22 kwietnia
1953 r.w poznańskim szpitalu. Pochowany został na ,starym cmentarzu" w
Kcyni.
Od 10 lat grono
kcynian starasię przywrócić należną cześć wielkiemu uczonemu. Jednym z ważnych
osiągnięćtych ludzi oraz naszej społeczności szkolnej jest to, iż Szkoła
Podstawowanr 2 w Kcyni nosi imię Jana Czochralskiego.
|